Jeśli przyjrzysz się parametrom, to są dwa o skosie 1:7,5 i jeden o skosie 1:9.
Skos rozjazdu to parametr, który mówi nam, jak bardzo "ostro" odchodzi tor zwrotny od zasadniczego. Parametr ten podaje się dla końca rozjazdu.
Z tej wartości wprost wynika (i można łatwo to zrobić w TRS) kierunek toru zwrotnego (kąt do toru zasadniczego): Jeśli skos wynosi np. 1:9, to oznacza to, że na długości 9m tor odchodzi o 1m w bok. Na długości 18m będą to 2 metry w bok, na 90m - 10m w bok. To są jakby wartości boków trójkąta, jeden po torze "na wprost" a drugi prostopadły do niego.
W przypadku rozjazdów wierzchołek tego trójkąta znajduje się (w uproszczeniu) w środku długości rozjazdu.
Niech obraz będzie za tysiąc słów:
Ze skosu wynika bezpośrednio kąt między torem zasadniczym a zwrotnym, co widać z rysunku. Zależność jest taka, że im mniejszy skos (czyli WIĘKSZA wartość po 1: ), tym łagodniej, pod mniejszym kątem, odchodzi tor "w bok". Oczywiście w drugą stronę tak samo - im mniejsza wartość, tym "ostrzejszy" jest rozjazd. Wystarczy porównać sobie kąty zwrotu i skosy w tabelce przy szablonach.
Od wartości skosów zależą także (a raczej są z nimi powiązane) promienie toru zwrotnego w rozjazdach.
Co to jest promień łuku - mam nadzieję, że nikomu tłumaczyć nie muszę
Wiadomo, że im łagodniejszy łuk (większy promień), tym mniejszy będzie kąt, pod którym na końcu rozjazdu będą odchodziły od siebie tory.
Na koniec bardzo ważny parametr - prędkość dopuszczalna dla jazdy "na bok". Ona także zależy od skosu (i, co oczywiste, od promienia łuku toru zwrotnego, te parametry są ze sobą ściśle powiązane). Wiadomo, że na "ostrym" łuku (duży skos, czyli mała liczba po 1: ) nie można jechać szybko, bo pociąg, mówiąc kolokwialnie, "nie wyrobi się na zakręcie". Więc rozjazdy o dużym skosie nie nadają się do szybkiej jazdy "na bok".
Najczęściej używanym skosem na polskich kolejach jest skos 1:9. Ten skos ma większość rozjazdów zwyczajnych i krzyżowych, które codziennie widzimy na stacjach.
Używając jednego, typowego skosu rozjazdu, mamy ogromne ułatwienie przy budowie większych głowic rozjazdowych (np połączenie wiązki równoległych torów) - wszystko do siebie pasuje, nie trzeba dawać łuczków wyrównawczych itp.
W tym skosie mamy następujące typy rozjazdów:
Rozjazdy zwyczajne (Rz):
Rz-1:9-300
Rz-1:9-190
o promieniach 190m i 300m;
Rozjazdy krzyżowe:
pojedyncze
Rkp-1:9-190
Rkp-1:9-300
podwójne
Rkpd-1:9-190
Rkpd-1:9-300
Rkpd-1-9-500
Oprócz tego w tym skosie są rozjazdy skupione (podwójne) i skrzyżowanie torów, które w "realnym" świecie występuje jako samodzielna konstrukcja torowa, podobnie jak rozjazd.
Z tych elementów można zbudować praktycznie każdy wymyślony układ torowy, cały czas zachowując jednakowy kąt zwrotu (kąt między torami).
Uwaga - rozjazdy krzyżowe Rkp-1:9-300, Rkpd-1:9-300 i Rkpd-1:9-500 są konstrukcjami specjalnego typu, praktycznie w Polsce nie spotykanymi (rozjazdy Besselera).
Rozjazdy o skosie 1:7,5 używane są w torach bocznych, tam, gdzie nie ma jazd pociągowych, a tylko i wyłącznie jazdy manewrowe (25 km/h). Spowodowane jest to dużym skosem i małym promieniem. Druga odmiana długości powstała dla łatwiejszego "upchnięcia" większej ilości rozjazdów - cały rozjazd jest krótszy od odmiany I o prawie 5 metrów, więc jest to spore ułatwienie.
Skosy małe stosuje się tam, gdzie chcemy przepuszczać pociągi "na bok" z większą prędkością.
Poniżej zestawienie promieni torów zwrotnych, powiązanych skosów i dopuszczalnych prędkości "na bok":
1200m-1:18,5-100 km/h
760m - 1:14 - 80 km/h
500m - 1:14 albo 1:12 - 60 km/h
300m - 1:9 - 50 km/h
190m - 1:9 - 40 km/h
190m - 1:7,5 - 20 km/h
Podane prędkości są prędkościami ze względu na geometrię.
Uwagi:
- Prędkość 80km/h nie ma obrazu sygnałowego w polskiej sygnalizacji, a PKP z uporem godnym lepszej sprawy zapomina o istnieniu wskaźnika W21 - stąd rozjazdy o promieniu 760m na PKP nie występują - sygnalizowana będzie i tak prędkość 60km/h, więc można dać rozjazd 1:12-500, który jest tańszy i krótszy od 760-tki, a efekt ruchowy będzie taki sam
- prędkość 50 km/h jest prędkością obliczoną dla promienia 300m - na kolei stosuje się prędkość 40km/h, jako zaletę należy przyjąć zmniejszone zużycie elementów nawierzchni dla jazd "w bok"
- Prędkość 20km/h - stąd rozjazdy o skosie 1:7,5 stosuje się tylko i wyłącznie w torach manewrowych, tam, gdzie nie jeździ się szybciej, niż 20km/h.
-------------------------------
Uff, chyba wszystko... Jeśli ktoś ma jakieś pytania - piszcie
mnich3001 - 23-02-2010, 13:59
:
Zmieniłem nazwę tematu i pozwoliłem sobie przenieść go do GEODETY.
Bartek_Sp - 23-02-2010, 18:10
: